Cách Tính Thời Gian Bù Giờ Trong Bóng Đá
Cập nhật: · Giờ Việt Nam (GMT+7)
Thời gian bù giờ là khoảng thời gian trọng tài cộng thêm vào cuối mỗi hiệp để bù lại những phút bóng không lăn, ví dụ khi có chấn thương, thay người hay VAR kiểm tra. Mỗi hiệp chính thức dài 45 phút, nhưng trọng tài sẽ thổi còi kết thúc dựa trên số phút bị mất, nên bạn thường thấy các mốc như 45+2 hay 90+5 trên màn hình.
Bài viết này giải thích bù giờ được tính như thế nào, bảng điện tử của trọng tài thứ tư thể hiện điều gì, những trường hợp nào làm bù giờ kéo dài và cách đọc ký hiệu này khi theo dõi kết quả.
Thời gian bù giờ là gì? Injury time hay stoppage time?
Trong tiếng Anh, khái niệm này có hai tên thường gặp: injury time và stoppage time. Tên gọi “injury time” có từ thời mà phần lớn thời gian mất đi là do cầu thủ chấn thương. Ngày nay “stoppage time” hợp lý hơn vì nguyên nhân rất đa dạng. Luật bóng đá do IFAB quy định dùng cách diễn đạt “thời gian bị mất” và giao cho trọng tài chính quyền bù lại.
Điều quan trọng là bù giờ không phải khoản “thưởng” cho đội thua, cũng không phải thời gian tùy hứng. Nó là cơ chế để mỗi trận đấu có đủ thời gian bóng lăn công bằng cho cả hai đội. Thời gian đồng hồ chạy liên tục, còn trọng tài tự ghi nhận những khoảng bóng chết đáng kể rồi cộng vào cuối hiệp.
Bạn cũng cần phân biệt với hiệp phụ. Hiệp phụ là hai hiệp 15 phút thêm vào khi trận knock-out hòa sau 90 phút. Còn bù giờ là phần cộng thêm bên trong mỗi hiệp, dù là hiệp chính hay hiệp phụ.
Cách tính thời gian bù giờ: trọng tài làm thế nào?
Không có công thức chính xác hay phần mềm tự động quyết định cho trọng tài. Trọng tài chính ghi nhớ, đôi khi dùng đồng hồ phụ hoặc nhờ trợ lý, các khoảng thời gian bị mất trong hiệp rồi cộng lại. Sau đó ông báo con số tối thiểu cho trọng tài thứ tư để hiển thị.
Về nguyên tắc, những tình huống sau thường được cộng bù:
- Thay người: mỗi lần đổi người tốn thời gian cầu thủ rời sân và vào sân, nhất là khi có nhiều cầu thủ thay cùng lúc.
- Chấn thương: khi nhân viên y tế vào sân điều trị hoặc đưa cầu thủ ra ngoài.
- Kiểm tra VAR và xem lại tại màn hình: toàn bộ thời gian chờ được tính. Nếu bạn muốn hiểu chi tiết hơn, hãy đọc bài VAR là gì.
- Câu giờ: cầu thủ cố tình chậm đá phạt, ném biên, thủ môn giữ bóng quá lâu hoặc giả vờ đau.
- Ăn mừng bàn thắng: thời gian từ khi bóng vào lưới tới khi giao bóng lại.
- Xử lý kỷ luật: rút thẻ, tranh cãi, ẩu đả khiến trận đấu dừng.
- Các gián đoạn khác: người hâm mộ chạy vào sân, sự cố kỹ thuật, bóng hỏng cần thay.
Cũng có thời gian không tính bù, ví dụ các quãng nghỉ giải lao theo quy định (nếu có) ở một số điều kiện thời tiết cực đoan. Điều này tùy từng giải và từng tình huống.
Bảng điện tử của trọng tài thứ tư: số phút tối thiểu
Khi đồng hồ chạm phút 45 hoặc 90, trọng tài thứ tư giơ bảng điện tử với một con số, chẳng hạn “4”. Con số ấy nghĩa là ít nhất 4 phút sẽ được bù. Từ “ít nhất” rất quan trọng, vì trọng tài vẫn được phép kéo dài nếu có thêm gián đoạn trong phần bù.
Ví dụ giả định: bảng báo 3 phút ở hiệp hai. Tới phút 90+2, có một cầu thủ bị chấn thương và nhân viên y tế vào sân điều trị khoảng một phút. Khi đó trận đấu hoàn toàn có thể kết thúc ở khoảng 90+5 thay vì 90+3. Trọng tài không cần phát lại thông báo, nhưng người xem sẽ thấy đồng hồ vượt mốc đã báo.
Với khán giả, bảng điện tử cho phép dự đoán nhịp trận đấu. Khi con số lớn, đội đang thua thường dồn lên tấn công cuối cùng, còn đội đang dẫn bàn có xu hướng kiểm soát bóng ở góc sân. Đó là lý do nhiều trận hay nhất vẫn diễn ra trong những phút bù giờ.
Cách đọc ký hiệu phút bù giờ khi xem kết quả
Trên các bảng tỉ số và ứng dụng, phần bù giờ được viết dưới dạng “phút chẵn cộng số phút bù”. Một vài ví dụ:
| Ký hiệu | Ý nghĩa |
|---|---|
| 45+2′ | Phút thứ 2 của thời gian bù giờ hiệp một. |
| 90+4′ | Phút thứ 4 của thời gian bù giờ hiệp hai. |
| 105+1′ | Phút thứ 1 bù giờ cuối hiệp phụ thứ nhất (hiệp phụ đầu tiên kéo dài tới phút 105). |
| 120+2′ | Phút thứ 2 bù giờ hiệp phụ thứ hai. |
Trên trang kết quả bóng đá trực tiếp, bạn sẽ thấy các mốc này hiển thị bên cạnh trạng thái trận. Một bàn thắng ghi ở 90+3 vẫn thuộc về hiệp hai, chỉ là được ghi chú để phân biệt với những phút chính thức. Để hiểu thêm các ký hiệu như FT, HT, hãy xem bài về FT và HT trong bóng đá.
Vì sao ngày nay bù giờ thường dài hơn trước?
Nếu bạn xem bóng đá lâu năm, bạn sẽ thấy phần bù giờ ở các giải lớn trong những năm gần đây dài hơn nhiều so với trước kia. Có vài lý do:
- Có VAR: mỗi lần kiểm tra đều tốn từ vài chục giây tới vài phút.
- Cho phép thay nhiều người hơn: luật hiện hành cho phép thay tối đa năm cầu thủ ở nhiều giải, kéo theo nhiều lần dừng trận.
- Chủ trương tăng thời gian bóng lăn: các cơ quan quản lý khuyến khích trọng tài bù giờ đầy đủ để hạn chế câu giờ.
Tại World Cup 2022, hiện tượng bù giờ kéo dài nhiều phút được nhắc đến rất nhiều. Một số trận có phần bù rất dài ở cả hai hiệp, khiến cả cầu thủ lẫn khán giả bất ngờ lúc đầu. Sau đó, cách làm này dần được áp dụng ở nhiều giải khác. Nhờ vậy, phút thứ 90 không còn đồng nghĩa với hồi còi sắp vang lên.
Ví dụ minh họa: trọng tài tính bù giờ cho một hiệp
Hãy xem một hiệp hai giả định để hình dung. Trọng tài ghi nhận: ba lần thay người, mỗi lần mất khoảng 30 giây (tổng cộng gần 1,5 phút); một cầu thủ chấn thương điều trị khoảng 1 phút; một lần VAR kiểm tra khoảng 2 phút; một bàn thắng ăn mừng và giao bóng khoảng 40 giây; vài lần câu giờ ở quả đá phạt khoảng 30 giây.
Cộng lại, tổng thời gian mất đi vào khoảng 5 đến 6 phút, trọng tài có thể quyết định bù 5 phút. Nếu trong thời gian bù có thêm gián đoạn, ông có thể kéo dài tới 6 hoặc hơn.
Con số trên chỉ là ví dụ, không phải quy chuẩn. Mỗi trọng tài có cách đánh giá riêng, nhưng nguyên tắc chung là bù lại những khoảng dừng đáng kể, không phải làm tròn tùy ý.
Bù giờ ở các trận knock-out, hiệp phụ và luân lưu
Ở các giải loại trực tiếp, nếu hết 90 phút hòa, trận đấu có thể sang hiệp phụ tùy điều lệ. Mỗi hiệp phụ dài 15 phút và vẫn có thể có bù giờ ở cuối mỗi hiệp. Nếu vẫn hòa sau hiệp phụ, hai đội thường đá luân lưu 11m để phân thắng bại. Phần luân lưu không có đồng hồ nên không có thời gian bù.
Không phải trận knock-out nào cũng có hiệp phụ. Ở thể thức hai lượt, hiệp phụ chỉ xuất hiện khi tổng tỉ số hai lượt hòa và điều lệ quy định như vậy. Có giải áp dụng quy tắc khác cho từng vòng. Bạn có thể xem chi tiết các cấu trúc này trong bài vòng bảng, knock-out và play-off.
Điều cần nhớ là thời gian bù giờ ở hiệp phụ cũng chỉ mang tính tối thiểu, và quyết định cuối cùng vẫn thuộc về trọng tài chính.
Những thắc mắc thường gặp và lỗi hiểu sai
“Trọng tài thổi còi đúng giây thứ bù cuối”
Không nhất thiết. Số phút trên bảng là tối thiểu, và trọng tài thường chờ pha bóng đang phát triển kết thúc tự nhiên. Bạn sẽ thấy một đợt tấn công đang diễn ra không bị cắt ngang vào giây cuối.
“Đội chủ nhà được bù giờ nhiều hơn”
Luật không có quy định như vậy. Bù giờ chỉ dựa trên thời gian bị mất. Những cảm giác đó thường đến từ việc người xem để ý hơn khi đội mình yêu thích đang cần bàn thắng.
“Phút bù giờ không được tính vào thống kê”
Mọi sự kiện trong thời gian bù giờ như bàn thắng, thẻ phạt vẫn được ghi nhận bình thường. Chỉ cách hiển thị đồng hồ là khác.
“Thời gian bù giờ của hiệp một có cộng sang hiệp hai”
Không. Bù giờ của mỗi hiệp là độc lập. Nghỉ giữa hai hiệp thường khoảng mười lăm phút, còn hiệp hai bắt đầu lại với 45 phút chính thức của nó.
Các bài khác trong chuyên mục kiến thức bóng đá sẽ giúp bạn lý giải thêm nhiều quy định tương tự.
Mẹo theo dõi các phút bù giờ trên điện thoại
Khi xem tỉ số qua điện thoại, hãy chú ý ba điều: trạng thái trận (đang đá, nghỉ giữa hiệp, đã kết thúc), mốc phút hiện tại và biểu tượng sự kiện mới như bàn thắng hay thẻ. Phần bù giờ thường được hiển thị bằng dấu cộng bên cạnh phút chẵn, ví dụ 90+3.
Dữ liệu trên trang được cập nhật tự động, bạn không cần làm mới liên tục. Giờ thi đấu hiển thị theo giờ Việt Nam (GMT+7), nên bạn có thể canh được thời điểm trận gần hết giờ. Với những trận hấp dẫn, nhiều người thích mở sẵn trang vào phút 85 để không bỏ lỡ diễn biến cuối.
Nếu bạn quan tâm đến các giải cụ thể, hãy mở kết quả Champions League hay trang giải bạn yêu thích để xem phút ghi bàn, trong đó có cả những pha lập công ở phút bù giờ muộn.
Tóm tắt về thời gian bù giờ
- Bù giờ là phần thời gian cộng thêm cuối hiệp để bù những khoảng bóng chết.
- Trọng tài chính ghi nhận và quyết định số phút, trọng tài thứ tư hiển thị.
- Con số trên bảng điện tử là tối thiểu, có thể kéo dài thêm.
- Ký hiệu 90+3 nghĩa là phút thứ 3 bù giờ hiệp hai.
- VAR, thay người, chấn thương và câu giờ là những nguyên nhân chính.
- Hiệp phụ cũng có bù giờ, luân lưu 11m thì không.
Hiểu rõ khái niệm này, bạn sẽ không còn bất ngờ khi một trận kéo dài lâu hơn dự kiến và biết cách đọc đúng diễn biến cuối trận.

