Kiến thức bóng đá

Quy Định Thẻ Vàng, Thẻ Đỏ Mới Nhất

Cập nhật: · Giờ Việt Nam (GMT+7)

Thẻ vàng thẻ đỏ là hai công cụ kỷ luật quan trọng nhất của trọng tài bóng đá. Thẻ vàng là lời cảnh cáo chính thức, thẻ đỏ là lệnh đuổi khỏi sân. Một cầu thủ nhận hai thẻ vàng trong cùng trận cũng bị đuổi, và việc bị treo giò sau đó phụ thuộc vào điều lệ từng giải.

Bài viết tổng hợp những lỗi bị rút thẻ, cách hiểu thẻ đỏ trực tiếp và gián tiếp, quy tắc treo giò, cũng như cách đọc thông tin thẻ phạt khi xem kết quả trực tuyến. Nội dung dựa trên luật bóng đá do IFAB ban hành; các giải đấu có thể thêm quy định riêng.

Thẻ vàng, thẻ đỏ để làm gì?

Thẻ phạt ra đời để trọng tài có cách báo hiệu rõ ràng với cả cầu thủ lẫn khán giả. Trước đây, các cảnh cáo bằng lời hay bằng ghi chép khó hiểu với người xem ở xa. Màu sắc của thẻ giúp mọi người hiểu ngay mức độ nghiêm trọng của hành vi, bất kể ngôn ngữ.

Chỉ trọng tài chính trên sân mới có quyền rút thẻ. Thẻ có thể được rút cho cầu thủ đang thi đấu, cầu thủ dự bị, cầu thủ đã được thay ra và cả thành viên ban huấn luyện đứng ở khu vực kỹ thuật. Thẻ không được dùng với khán giả. Ngoài chức năng cảnh cáo, thẻ còn là cơ sở để cơ quan kỷ luật của giải xét thêm mức phạt về sau.

Những lỗi bị phạt thẻ vàng

Thẻ vàng được rút cho các hành vi thiếu thể thao nhưng chưa tới mức bị đuổi. Theo luật, các nhóm lỗi phổ biến gồm:

  • Hành vi phi thể thao: phạm lỗi chiến thuật để cắt đường phản công, kéo áo cản đối thủ, cố tình chơi bóng bằng tay để ngăn đường tấn công, giả vờ bị phạm lỗi để đánh lừa trọng tài.
  • Phản ứng bằng lời nói hoặc hành động: phản đối quyết định của trọng tài, chửi bới hay làm động tác thiếu tôn trọng.
  • Vi phạm liên tục: phạm lỗi nhiều lần dù đã được nhắc.
  • Trì hoãn việc bắt đầu lại trận: đá bóng đi xa khi đối phương cần ném biên, chậm trễ đá phạt, giữ bóng không trả.
  • Không giữ đúng khoảng cách: không lùi đủ khoảng cách quy định khi đối thủ thực hiện đá phạt, phạt góc hoặc ném biên.
  • Vào hoặc rời sân không được phép: chạy vào sân khi chưa có hiệu lệnh, cố ý ra ngoài vạch biên để câu giờ.

Tình huống hay gặp nhất là phạm lỗi chiến thuật ở giữa sân. Khi đối thủ chuẩn bị phản công, một pha kéo áo hay đạp chân nhẹ có thể giúp đội phòng ngự kịp lùi về, nhưng cầu thủ sẽ nhận thẻ vàng vì phá hỏng cơ hội tấn công hứa hẹn.

Những lỗi bị phạt thẻ đỏ trực tiếp

Thẻ đỏ trực tiếp được rút khi hành vi nghiêm trọng đến mức cầu thủ phải rời sân ngay. Các nhóm lỗi chính theo luật bao gồm:

  1. Chơi thô bạo nghiêm trọng: vào bóng với lực quá mạnh, bằng gầm giày, hoặc đe dọa sức khỏe đối thủ.
  2. Hành vi bạo lực: đấm, đá, thúc cùi chỏ, húc đầu hoặc cố ý gây thương tích khi bóng không còn trong cuộc.
  3. Nhổ nước bọt: vào đối thủ, đồng đội, trọng tài hay bất kỳ ai.
  4. Ngăn cản bàn thắng hoặc cơ hội ghi bàn rõ ràng: thủ môn hay hậu vệ chơi bóng bằng tay ngoài khu vực cho phép, hoặc phạm lỗi với đối thủ đang có cơ hội ghi bàn.
  5. Dùng lời lẽ hoặc cử chỉ xúc phạm, lăng mạ, phân biệt đối xử.
  6. Nhận thẻ vàng thứ hai trong cùng một trận.

Luật có nhiều chi tiết về việc phạm lỗi ngăn cơ hội ghi bàn rõ ràng. Mức xử phạt phụ thuộc vào việc cầu thủ cố gắng chơi bóng hay không, vị trí phạm lỗi, và việc đối thủ có đang hướng vào khung thành hay không. Những tình huống này chính là nơi VAR thường được dùng, bạn có thể tìm hiểu thêm trong bài VAR là gì.

Thẻ đỏ trực tiếp khác thẻ đỏ gián tiếp thế nào?

Các trang thống kê thường phân biệt hai loại. Thẻ đỏ trực tiếp là rút thẻ đỏ ngay vì lỗi nặng. Thẻ đỏ gián tiếp là kết quả của việc nhận thẻ vàng thứ hai trong cùng trận: trọng tài sẽ rút thẻ vàng lần nữa rồi thẻ đỏ.

Hai loại này khác nhau ở mức xử phạt tiếp theo. Với thẻ đỏ trực tiếp, cơ quan kỷ luật có thể xét thêm trận treo giò dựa trên mức độ vi phạm. Với thẻ đỏ gián tiếp, trong nhiều giải cầu thủ chỉ bị treo giò một trận kế tiếp theo mặc định, trừ khi có tình tiết khác. Khi xem kết quả, bạn có thể thấy hai biểu tượng khác nhau: một thẻ đỏ riêng lẻ, hoặc hai thẻ vàng rồi thẻ đỏ.

Với đội bị đuổi người, hậu quả khá rõ: thi đấu thiếu một cầu thủ cho đến hết trận và không được bổ sung người thay. Thẻ đỏ sớm thường làm thay đổi hoàn toàn thế trận, đội đông người hơn có thể tăng tốc tấn công còn đội ít người phải lùi sâu phòng ngự.

Cách tính treo giò: tích lũy thẻ vàng và thẻ đỏ

Luật bóng đá chỉ nói về việc rút thẻ trong trận. Việc treo giò thuộc quyền của ban tổ chức từng giải. Vì vậy, quy định có thể khác giữa các giải quốc nội, cúp châu lục và đội tuyển quốc gia. Tuy nhiên có vài cơ chế phổ biến:

Tình huốngHệ quả thường gặp
Thẻ đỏ trực tiếpTreo giò ít nhất trận kế tiếp, có thể thêm tùy mức độ lỗi.
Hai thẻ vàng trong một trậnThẻ đỏ gián tiếp, thường treo giò một trận.
Tích lũy thẻ vàng qua nhiều trậnChạm ngưỡng quy định của giải thì treo giò một trận.
Lỗi nặng, hành vi bạo lựcCơ quan kỷ luật xét thêm, có thể treo nhiều trận và phạt tiền.

Đây là mô tả chung, không phải điều lệ chính xác của giải nào. Một số giải quy định ngưỡng thẻ vàng tăng theo mốc thời gian trong mùa, một số khác xóa thẻ sau vòng bảng hoặc tứ kết. Nếu cầu thủ yêu thích của bạn đang bị cảnh cáo nhiều, cách đúng nhất là xem điều lệ chính thức của giải hoặc thông báo từ ban tổ chức.

Với các giải của UEFA, bạn có thể tham khảo thông tin quy định trên trang chủ UEFA. Cách thức thi đấu của giải này cũng có trong bài thể thức Champions League.

Các hiểu lầm hay gặp về thẻ phạt

“Thẻ vàng là chưa bị phạt gì”

Thẻ vàng tuy chỉ là cảnh cáo nhưng có tác dụng tích lũy. Cầu thủ đã có thẻ vàng sẽ phải thận trọng hơn vì thẻ thứ hai sẽ dẫn tới thẻ đỏ. Ngoài ra, nhiều thẻ vàng qua các trận cũng có thể dẫn đến treo giò.

“Thẻ đỏ luôn là lỗi do bạo lực”

Không phải. Có thẻ đỏ vì ngăn bàn thắng bằng tay, vì nhận hai thẻ vàng hay vì lời lẽ xúc phạm. Nhiều cầu thủ bị đuổi mà không hề có hành vi bạo lực.

“Trọng tài rút thẻ bao nhiêu cũng được”

Trọng tài có quyền cân nhắc nhưng phải dựa trên luật. Ngoài ra, nhiều giải cho phép VAR xem lại thẻ đỏ trực tiếp để tránh sai sót.

“Phạm lỗi với đối thủ luôn bị rút thẻ”

Phần lớn các lỗi chỉ bị thổi phạt, không kèm thẻ. Chỉ khi lỗi thuộc nhóm đã nêu thì mới có thẻ. Ở Ngoại hạng Anh hay La Liga, một trận đấu bình thường có rất nhiều lỗi nhưng chỉ vài thẻ vàng.

“Thẻ vàng của huấn luyện viên không có hậu quả”

Có. Ban huấn luyện cũng có thể bị phạt thẻ, ngoài ra người nhận thẻ đỏ phải rời khu vực kỹ thuật và có thể bị cấm chỉ đạo ở trận kế tiếp, tùy điều lệ giải.

Cách theo dõi thẻ phạt khi xem kết quả trực tuyến

Trên trang kết quả, thẻ phạt thường xuất hiện trong diễn biến trận dưới dạng biểu tượng nhỏ màu vàng hoặc đỏ, kèm phút và tên cầu thủ. Hai thẻ vàng liên tiếp rồi thẻ đỏ sẽ được ghi theo thứ tự thời gian. Thông tin này giúp bạn biết lý do một đội đột ngột chơi tệ đi hoặc vì sao tỉ số thay đổi nhanh.

Để xem lại từng trận, bạn có thể mở trang kết quả bóng đá hôm qua hoặc chọn giải đấu bạn quan tâm như kết quả La Liga. Các phút bù giờ muộn thường xuất hiện nhiều thẻ vàng vì câu giờ, bạn sẽ thấy rõ ở các ký hiệu 90+, đã giải thích trong bài thời gian bù giờ.

Một mẹo nhỏ: khi thấy một đội bị thẻ đỏ ở hiệp một, hãy theo dõi sát diễn biến hiệp hai. Đội thiếu người thường phải đổi chiến thuật, còn đội hơn người có thể tăng cường tấn công hoặc kiểm soát bóng chặt hơn.

Thẻ phạt ở đội tuyển quốc gia và giải loại trực tiếp

Ở đội tuyển quốc gia, thẻ phạt thường được xét trong khuôn khổ một giải cụ thể như vòng loại World Cup hay giải khu vực. Thẻ vàng tích lũy ở giải này không tự chuyển sang giải khác. Với một vài giải, thẻ vàng sau vòng bảng có thể được xóa trước khi vào knock-out để tránh việc cầu thủ lỡ trận quan trọng chỉ vì thẻ cũ.

Ở các giải loại trực tiếp, sức nặng của thẻ lớn hơn bình thường vì mỗi trận quan trọng hơn. Một thẻ vàng ở vòng bán kết có thể khiến cầu thủ bị treo giò ở trận tiếp theo, tùy điều lệ. Do vậy, huấn luyện viên thường dặn cầu thủ có thẻ vàng tiết chế va chạm.

Nếu bạn muốn hiểu thêm cấu trúc các vòng đấu này, mục kiến thức bóng đá có các bài về thể thức thi đấu nhiều giải lớn.

Tóm tắt nhanh về thẻ vàng thẻ đỏ

  • Thẻ vàng là cảnh cáo, thẻ đỏ là đuổi khỏi sân.
  • Hai thẻ vàng trong một trận tương đương một thẻ đỏ gián tiếp.
  • Thẻ đỏ trực tiếp dành cho lỗi nặng: thô bạo, bạo lực, nhổ nước bọt, ngăn cơ hội ghi bàn rõ ràng, lăng mạ.
  • Đội bị đuổi người không được thay người vào vị trí đó.
  • Treo giò do ban tổ chức từng giải quyết định, thường tính theo thẻ tích lũy và mức độ vi phạm.

Nắm được những điều trên, bạn sẽ đọc kết quả và diễn biến trận dễ hơn, nhất là khi thẻ phạt làm thay đổi toàn bộ cục diện trận đấu.

Câu hỏi thường gặp

Hai thẻ vàng trong một trận có bị treo giò không?
Có. Hai thẻ vàng trong cùng trận dẫn tới thẻ đỏ gián tiếp, cầu thủ phải rời sân và đội bóng chơi thiếu người đến hết trận. Thông thường cầu thủ bị treo giò ít nhất trận kế tiếp, mức phạt thêm tùy điều lệ của từng giải.
Thẻ vàng có bị xóa sau một số vòng đấu không?
Tùy giải. Nhiều giải quy định thẻ vàng tích lũy đến một ngưỡng thì cầu thủ bị treo giò, và ngưỡng này có thể được làm mới ở một mốc nhất định trong mùa. Ở các giải loại trực tiếp, thẻ vàng thường được xóa sau một số vòng. Bạn cần đọc điều lệ của từng giải.
Thẻ đỏ có áp dụng cho thủ môn và cầu thủ dự bị không?
Có. Thủ môn nhận thẻ như mọi cầu thủ khác. Cầu thủ dự bị hay thành viên ban huấn luyện cũng có thể bị phạt thẻ vàng hoặc đỏ nếu có hành vi sai phạm. Với thẻ đỏ của người không thi đấu, đội vẫn đủ người trên sân nhưng người đó phải rời khu vực kỹ thuật.
Đội bị đuổi một cầu thủ có được thay người vào không?
Không. Khi một cầu thủ bị thẻ đỏ, đội bóng không được bổ sung người thay cho vị trí đó và phải thi đấu thiếu một người cho đến hết trận. Đội vẫn được dùng những lượt thay người còn lại để thay cầu thủ khác nếu quy định cho phép.
Vì sao trọng tài đôi khi không rút thẻ mà chỉ nhắc nhở?
Trọng tài có quyền cân nhắc mức độ. Với lỗi nhẹ, lần đầu hoặc khi muốn giữ nhịp trận, ông có thể chỉ nhắc nhở. Thẻ được dùng cho các hành vi cố ý, nguy hiểm, câu giờ hoặc tái phạm. Chính sự linh hoạt này khiến thẻ phạt luôn là đề tài tranh luận.